THẾ NÀO LÀ GỐM ĐỘC BẢN? CÁCH TẠO RA 1 SẢN PHẨM GỐM ĐỘC BẢN?

1.Gốm Độc Bản là gì?

Gốm Độc Bản là loại gốm mà mỗi sản phẩm có kiểu dáng ,màu sắc ,họa tiết cho tới màu men hết sức riêng biệt  được tạo ra một cách thủ công tỉ mỉ rất độc đáo và ẩn chưa bên trong nó ý nghĩa vô cùng sâu sắc.

Những sản phẩm gốm thủ công luôn chứa đựng nhiều tâm tư tình cảm của người nghệ nhân , vì thế phải có duyên, phải trân quý sự tinh tế ấy mới có thể cảm nhận được từng độ nặng, đường nét, màu sắc mà đôi tay ấy mang lại.

2.Cách tạo ra một sản phẩm Gốm Độc Bản như thế nào?

Trước hết là khâu làm đất, phải chọn đất sét và đất cao lanh loại tốt. Sau đó, đất được tinh luyện qua nhiều công đoạn để lấy được đất tốt nhất sử dụng vào làm gốm.

Tiếp đến là khâu tạo hình cho sản phẩm ,có 3 phương pháp tạo hình chính là: Tạo hình trên bàn xoay; tạo hình bằng khuôn và nặn đắp bằng tay. Cũng có những sản phẩm được tạo bởi sự kết hợp của cả 3 phương pháp trên miễn sao các sản phẩm phải đạt được yêu cầu tốt nhất để khi ra lò sẽ ko bị biến dạng.Đây cũng chính là khâu vô cùng quan trọng cũng giống như muốn cho ngôi nhà được chắc chắn thì cần phải có trụ thật vững vậy.

 

                               

 

Hình ảnh khâu tạo hình trên bàn xoay

Không thể nào không nhắc đến khâu trang trí họa tiết được vì đó chính là cái hồn của sản phẩm.Thử hỏi nếu không có những họa tiết trang trí thì sản phẩm đó còn có ý nghĩa không ,còn là một tác phẩm nghệ thuật nữa không.Hiện nay có rất nhiều mặt hàng được trang trí họa tiết bằng cách dán đề can.Nhưng để gọi nó là Gốm Độc Bản thì những họa tiết đó phải được những người thợ trang trí vẽ bằng tay thủ công hoàn toàn.

 

                                        

Hình ảnh kĩ thuật viên xưởng chế tác đang trang trí sản phẩm

 

Khi sản phẩm mộc đã hoàn chỉnh, người thợ gốm có thể nung sơ bộ sản phẩm ở nhiệt độ thấp rồi sau đó mới đem tráng men hoặc dùng ngay sản phẩm mộc hoàn chỉnh đó trực tiếp tráng men lên trên rồi mới nung.Phải là những người thợ cực kì khéo tay,yêu nghề mới có thể thổi hồn vào trong từng sản phẩm của mình như vậy được.

Người thợ gốm Bát Tràng thường chọn phương pháp tráng men trực tiếp lên trên sản phẩm mộc hoàn chỉnh. Sản phẩm mộc trước khi đem tráng men phải được làm sạch bụi bằng chổi lông. Những sản phẩm mà xương gốm có màu trước khi tráng men phải có một lớp men lót để che bớt màu của xương gốm, đồng thời cũng phải tính toán tính năng của mỗi loại men định tráng lên từng loại xương gốm, nồng độ men, thời tiết và mức độ khó của xương gốm…

Kĩ thuật tráng men có nhiều hình thức như phun men, dội men lên bề mặt cốt gốm cỡ lớn, nhúng men đối với loại gốm nhỏ nhưng thông dụng nhất là hình thức láng men ngoài sản phẩm, gọi là “kìm men”, và khó hơn cả là hình thức “quay men” và “đúc men”.

Quay men là hình thức tráng men bên trong và bên ngoài sản phẩm cùng một lúc, còn đúc men thì chỉ tráng men trong lòng sản phẩm. Đây là những thủ pháp tráng men của thợ gốm Bát Tràng, vừa là kĩ thuật vừa là nghệ thuật, được bảo tồn qua nhiều thế hệ, thậm chí đã từng là bí quyết trong nghề nghiệp ở đây.Và với bí quyết màu men lam

3.Ý nghĩa và ứng dụng của Gốm Độc Bản

Gần như tất cả các kiệt tác của nhân loại đều có xuất phát điểm là một sản phẩm độc bản. Ngày nay ở Việt Nam cũng như trên toàn thế giới, quá trình tìm kiếm và sưu tầm đồ cổ, nhất là sản phẩm độc bản rất phổ biến. Tuy nhiên việc đầu tư quá nhiều vào việc sưu tầm các sản phẩm độc bản cổ cũng gặp không ít những khó khăn. Chính vì vậy thế giới đã bắt đầu chú ý vào việc đầu tư sáng tạo nên những sản phẩm độc bản độc đáo hơn là quá chú trọng vào việc tìm kiếm và sưu tầm.  Từ đó mỗi cá nhân, doanh nghiệp hay mỗi một dân tộc đều có thể sáng tạo nên các sản phẩm Độc Bản thể hiện giá trị riêng của mình, những giá trị cốt lõi của doanh nghiệp hay lưu giữ các giá trị văn hóa, lịch sử của dân tộc để truyền lại cho muôn đời sau. Đây không chỉ là những sản phẩm có giá trị tinh thần, vật chất đơn thuần mà theo thời gian các giá trị sẽ ngày càng nâng cao và trở thành vô giá.

 Những dòng sản phẩm Gốm Độc Bản mang trong mình giá trị riêng của nó,độc đáo trong từng đường nét hoa văn,thể hiện tính sáng tạo của người nghệ nhân tạo ra nó.Những tác phẩm Độc Bản được dùng trong trang trí phong thủy và cũng thường được trưng bày tại các triển lãm về nghệ thuật - nơi để thể hiện tinh hoa đôi bàn tay người tạo ra những tuyệt đó và cũng là nơi để giới thiệu về cái nôi nó được sinh ra.

Với mong muốn quảng bá các giá trị độc bản Việt Nam ra Thế giới và góp phần hỗ trợ các làng nghề, các nghệ nhân phát huy tính sáng tạo, gìn giữ giá trị nghề truyền thống và nâng cao giá trị sản phẩm đúng với giá trị văn hóa, nghệ thuật.Những nghệ nhân làng nghề truyền thống nói chung và chúng tôi -thương hiệu gốm sứ Cương Duyên(Bát Tràng) nói riêng vẫn đang nỗ lực tìm tòi,học hỏi để có thể sáng tạo ra những sản phẩm Độc Bản mang nét riêng của làng nghề quê hương

Viết bình luận